Του Δασκάλου Νικολάου Γεωργίου
Ανατολικά του Αρχαιολογικού Χώρου του Ιερού της Ακραίας Ήρας στο Ηραίον της Περαχώρας, προβάλλει επιβλητικό, άγριο, απόκρημνο και βραχώδες ύψωμα.
Στην κορυφή του υψώματος, που αποτελούσε φυσική ακρόπολη κατά την αρχαιότητα, οι Κορίνθιοι που έλεγχαν την περιοχή, κατασκεύασαν στα αρχαϊκά χρόνια φρυκτωρία (εγκατάσταση για την επικοινωνία και τη διάδοση μηνυμάτων και ειδήσεων μέσω σημάτων με φωτιές από αναμμένους πυρσούς κατά τη διάρκεια της νύχτας) σε θέση που βρισκόταν απέναντι και σε κοντινή απόσταση από την αρχαία πόλη της Κορίνθου.
Μέχρι και σήμερα διασώζονται ίχνη θεμελίων των εγκαταστάσεων καθώς και οι αναλημματικοί τοίχοι που κατασκευάστηκαν στο ύψωμα με το υπό κλίση έδαφος, ενώ εντυπωσιάζει, επιπλέον, ο περιμετρικός του βράχου διάδρομος, που λαξεύτηκε σε αυτόν από τους αρχαίους τεχνίτες, προκειμένου οι φύλακες της φρυκτωρίας από εκεί να εποπτεύουν την ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας τοποθεσία - που απλωνόταν νότια και δυτικά από τον Κορινθιακό Κόλπο έως τον όρμο των Αλκυονίδων και τη θάλασσα των Καλανήσων στα βόρεια - σημαντικοί θαλάσσιοι δρόμοι επικοινωνίας, αλλά και τα περάσματα δια ξηράς στα ανατολικά από τη Στερεά Ελλάδα στην Πελοπόννησο και το αντίστροφο.
Στη θέση αυτή και κατά τους βυζαντινούς χρόνους πάνω στη φυσική ακρόπολη οικοδομήθηκε ναός αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο τον Θαυματουργό, τον προστάτη των ναυτικών. Ο λόγος προφανής: από τη θάλασσα του Κορινθιακού και από μεγάλη απόσταση το κατάλευκο εκκλησάκι του θαυματουργού αγίου φωλιασμένο στον βράχο ήταν ορατό από τους ναυτιλλομένους, που συχνά επικαλούνταν τη χάρη και ζητούσαν τη βοήθεια και την προστασία του για να έχουν εύπλοια, γρήγορα και ασφαλή ταξίδια.
Ο σημερινός ναός, που είναι νεότερος, ανάγεται στον 18ο αιώνα περίπου και είναι ρυθμού μονόκλιτης βασιλικής με θόλο, της οποίας η μεσαία κόγχη είναι τοποθετημένη μέσα σε πελώριο βράχο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξωτερική δυτική πλευρά του που διασώζει παράθυρο - πολεμίστρα διακοσμημένο με ένα μαρμάρινο κέντημα - στολίδι από τον παλαιότερο ίσως ναό.
Ο ναός του Αγίου Νικολάου εξωραϊσμένος σήμερα και ιδιαίτερα φροντισμένος χάρη στην ευλάβεια των κατοίκων της Περαχώρας και του οικισμού της Λίμνης του Ηραίου, εικονογραφήθηκε ολόσωμα με βυζαντινής τεχνοτροπίας σύγχρονες αγιογραφίες από τον Περαχωρίτη αγιογράφο Ιωάννη Δρίτσα.
Γιορτάζει στις 6 Δεκεμβρίου, ενώ πολλοί επισκέπτες της περιοχής καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου ανηφορίζουν το δύσκολο μονοπάτι για να τον προσεγγίσουν και αποζημιώνονται πολλαπλάσια για τον κόπο τους από το απαράμιλλης ομορφιάς μοναδικό τοπίο της περιοχής, απολαμβάνοντας τη γαλάζια ομορφιά του και την αξιοζήλευτη απόλυτη ηρεμία του.
Ο κάθε προσκυνητής βιώνει, επισκεπτόμενος το ταπεινό τούτο εκκλησάκι, συναίσθημα κατάνυξης πρωτόγνωρο, θαυμάζοντας ταυτόχρονα το μεγαλείο της φύσης και το πανόραμα των ακτών του ακρωτηρίου με τον επιβλητικό φάρο του.
Το όμορφο εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου στο Ακρωτήριο Μελαγκάβι και το πανηγύρι του - ένα από τα μεγαλύτερα της περιοχής σε παλαιότερες εποχές - συνδέεται τόσο με τη θρησκευτική ζωή των Περαχωριτών, όσο και με τη ζωντανή και πλούσια λαογραφία του τόπου. Οι παλαιοί κάτοικοι της Περαχώρας διηγούνται πως την ημέρα που γιόρταζε ο άγιος και πανηγύριζε ο ναός του στον απόκρημνο βράχο του Ηραίου συνέρρεε εκεί, πλήθος πανηγυριωτών τόσο από την Περαχώρα όσο και από την ευρύτερη περιοχή.
Με ψαροκάικα του Κορινθιακού και βάρκες αλλά και με τα ζώα ή ακόμα και με πεζοπορία από την Περαχώρα οι πιστοί κατέφθαναν στο ανεμοδαρμένο εκκλησάκι για να τιμήσουν τον προστάτη των θαλασσινών και να συνεορτάσουν στη μνήμη του. Η παράδοση θέλει την παραμονή της εορτής του αγίου ο τελάλης στην Περαχώρα να διαλαλεί στους μαχαλάδες του χωριού την προετοιμασία για τη μετάβαση στο Ηραίο:
«Αύριο πανηγυρίζει ο Αϊ - Νικόλας στο Φανάρι. Το πρωί όλοι θα μαζευτούμε στον χώρο κάτω από το σχολείο για να πάμε στον Άγιο Νικόλαο, να εκκλησιαστούμε και να φάμε μπουλουγούρι».
Αξημέρωτα ακόμη την επαύριον οι Περαχωρίτες βρίσκονταν στο πόδι για να προλάβουν, συγκεντρώνονταν χαρούμενοι έξω από το σχολείο με τα ζώα τους. Έστρωναν μια κουβέρτα ή σεντόνι υφαντό στο σαμάρι του ζώου τους και με μπροστάρη της πορείας τον ιερέα του χωριού κατηφόριζαν κατά το Ηραίον άντρες, γυναίκες και παιδιά, κόσμος πολύς με «καρδιά καθαρή» για να προσκυνήσει και να λειτουργηθεί στο αγαπημένο του ξωκλήσι.
Μετά τη Θεία Λειτουργία όλοι όσοι συνέρρεαν στον ευλογημένο τούτον τόπο για τη γιορτή, ψαράδες και χωρικοί συμμετείχαν σε μεγάλο πανηγύρι στο πλάτωμα κάτω από το εκκλησάκι - αληθινά ευλογημένο αντάμωμα αγάπης - με παραδοσιακούς χορούς, τραγούδια, οργανοπαίχτες από την Περαχώρα και άφθονο κρασί.
Μα πρώτα απ’ όλα το «Μπουλουγούρι».
Το πατροπαράδοτο έθιμο αιώνων που συνδέθηκε και ταυτίστηκε με τη γιορτή του Αγίου Νικολάου στο Ηραίον και τη νηστεία των Χριστουγέννων.
Όλοι οι πανηγυριώτες στη σειρά στέκονταν μπροστά σε μια πρόχειρα φτιαγμένη καλύβα και γύρω από ένα μεγάλο καζάνι, όπου από το πρωί μαγειρευόταν το «Μπουλουγούρι», ένα νηστήσιμο παρασκεύασμα ζεστού χυλού από πληγούρι με μπόλικο λάδι.
Ο ιερέας ευλογούσε το παρασκεύασμα, διαβάζοντας πάνω απ’ το καζάνι την ανάλογη ευχή και στη συνέχεια το φαγητό διαμοιραζόταν και προσφερόταν στους προσκυνητές, οι οποίοι είχαν μεριμνήσει να έχουν μαζί τους πιάτο και κουτάλι καθώς κι ένα μικρό δοχείο σε περίπτωση που υπήρχε περίσσευμα από το «Μπουλουγούρι» να το πάρουν μαζί τους, ως ευλογία, από την πανήγυρη του αγίου.
Το έθιμο μάς μεταφέρει στα πρώτα χριστιανικά αποστολικά χρόνια, στις «Αγάπες», τις συνάξεις των χριστιανών για τη λατρεία του Θεού, στις οποίες οι ίδιοι οι Άγιοι Απόστολοι είχαν καθιερώσει τις κοινές τράπεζες και εστιάσεις. Σ’ αυτές οι χριστιανοί έτρωγαν με απλότητα το γεύμα τους με το ίδιο φαγητό για όλους και τελούσαν την Θεία Ευχαριστία.
Το έθιμο με την αδιάλειπτη παρουσία αιώνων στον χώρο του Ηραίου της Περαχώρας είχε διακοπεί για λίγα χρόνια τις τελευταίες δεκαετίες και με πρωτοβουλία του αειμνήστου αρχαιοφύλακα Μιχάλη Θώδη και μέριμνα του αειμνήστου Δημάρχου Λουτρακίου - Περαχώρας Παναγιώτη Πρωτοπαππά αναβίωσε και πάλι το 1975 και πραγματοποιείται έως και σήμερα ανελλιπώς από την Ένωση Φίλων Αρχαιολογικού Μουσείου Περαχώρας με εντυπωσιακή πάντα προσέλευση των κατοίκων της περιοχής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.