Newsroom
Η εκεχειρία των 60 ημερών και η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ δημιουργούν προσδοκίες αποκλιμάκωσης, όμως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι διαφωνίες για την εφαρμογή της συμφωνίας και η έντονη δυσφορία του Ισραήλ προκαλούν ερωτηματικά
Με τον αγώνα μικτών πολεμικών τεχνών (MMA), μια συμφωνία με το Ιράν και μια κόντρα με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου γιόρτασε τα 80ά γενέθλια του ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και το μείγμα των γεγονότων αυτών δίνει μια πολύ καλή εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος αντιλαμβάνεται την πολιτική και την ισχύ που διαθέτει.
«Στα σημεία» θα κριθεί το αποτέλεσμα της συμφωνίας
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να χρησιμοποιήσει την πάλη και τις πολεμικές τέχνες για επικοινωνιακό τέχνασμα, κατά το παρελθόν το έχει επαναλάβει κάποιες φορές, όμως στην πραγματικότητα, τόσο όσον αφορά στις λεπτομέρειες του μνημονίου συνεργασίας με το Ιράν, όσο και στην κόντρα του με τον Νετανιάχου, το νοκ άουτ δεν είναι το αποτέλεσμα που πέτυχε. Στην καλύτερη περίπτωση και στις δυο περιπτώσεις πήρε μια τεχνική ισοπαλία και στη χειρότερη μια ήττα στα σημεία.
Η συμφωνία με το Ιράν προβλέπει παύση των εχθροπραξιών για 60 ημέρες, άρση του ελέγχου που ασκεί το Ιράν στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ και τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Αναμένεται να τεθεί σε ισχύ μετά από τελετή υπογραφής στην Ελβετία τις επόμενες ημέρες
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι η συμφωνία περιλαμβάνει διαβεβαίωση πως το Ιράν δε θα παράγει, δε θα αποκτήσει και δε θα αγοράσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Ωστόσο, η έλλειψη λεπτομερειών και οι όροι που είναι ήδη γνωστοί αφήνουν τον Τραμπ αντιμέτωπο με τρία άμεσα ερωτήματα που θα καθορίσουν τη μελλοντική στρατηγική ισορροπία στη Μέση Ανατολή, τη θέση του πολέμου στην ιστορία και το πώς όλα αυτά θα επηρεάσουν την προεδρική του κληρονομιά:
- Μήπως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η άρση του αποκλεισμού σημαίνουν απλώς επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, αφού το κρίσιμο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος παραμένει άλυτο;
- Είναι ο Τραμπ πιο κοντά σε μια πυρηνική συμφωνία καλύτερη από εκείνη που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Ομπάμα και την οποία το Ιράν τηρούσε μέχρι ο Τραμπ να την ακυρώσει κατά την πρώτη του θητεία;
- Και κυρίως, πέρα από την αποδυνάμωση των συμβατικών στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, πέτυχε αυτός ο πόλεμος — τον οποίο η πλειοψηφία των Αμερικανών δεν ήθελε και που προκάλεσε τεράστιες οικονομικές δυσκολίες διεθνώς — αποτελέσματα που να δικαιολογούν το κόστος του;
Τα προβλήματα του Τραμπ μετά το μνημόνιο
Μακροπρόθεσμα, ανακύπτουν και άλλα ζητήματα: πώς θα χρησιμοποιήσει το Ιράν τη δυνατότητα που απέδειξε ότι διαθέτει να επηρεάζει τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ και αν θα επιδιώξει να αξιοποιήσει οικονομικά αυτή τη δύναμη.
Η αποτυχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, παρά τη δολοφονία του προηγούμενου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, να ανατρέψουν το ιρανικό καθεστώς φαίνεται επίσης να προμηνύει μελλοντικές εντάσεις που θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τον πόλεμο.
Την ίδια ώρα δημιουργεί βαθύ ρήγμα μεταξύ του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς η ισραηλινή ηγεσία εμφανίζεται να διαλέγει να ακολουθήσει τον δρόμο της περαιτέρω κλιμάκωσης με το Ιράν, δεδομένου του γεγονότος όπως σημειώνουν αρκετοί πως η συμφωνία δε «προστατεύει τα συμφέροντα του Ισραήλ».
Στο εσωτερικό του Ιράν, εφόσον επανέλθει μια κάποια ησυχία που δε θα θυμίζει τον πρόσφατο πόλεμο, το βασικό ερώτημα θα είναι αν το καθεστώς έχει αποδυναμωθεί σοβαρά από τον πόλεμο και τον αποκλεισμό ή αν, αντίθετα, έχει ενισχυθεί από την επιβίωσή του και είναι έτοιμο να εισέλθει σε μια νέα περίοδο καταστολής. Το ερώτημα αυτό γίνεται ακόμα πιο πιεστικό δεδομένης της επιθετικής στρατηγικής που εμφανίζεται να προτιμά η ισραηλινή ηγεσία.
Το βασικό ερώτημα με το οποίο θα έρθει αντιμέτωπος ο Τραμπ και που τελικά θα κρίνει την απόφαση του να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ κατά του Ιράν, είναι αν αυτή έφερε τα αποτελέσματα που ο ίδιος έλεγε ότι θα φέρει, διασφαλίζοντας έτσι την προβολή ισχύος που θα ήθελε ο ίδιος ή αν τελικά αυτή θα φέρει άλλη μια ταπείνωση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και θα ενισχύσει την εντύπωση που προωθούν ιδιαίτερα η Κίνα και η Ρωσία, πως οι ΗΠΑ είναι μια υπερδύναμη σε αποδρομή και παρακμή.
Το πιο κρίσιμο ζήτημα, αυτό που αποτέλεσε την αφορμή για τον πόλεμο είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το μέλλον των αποθεμάτων του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού. Είναι ενδεικτικό πως ο Τραμπ πανυγηρίζει για μια συμφωνία που παραπέμπει το θέμα αυτό σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Οι ερμηνείες που δε βοηθούν
Παράλληλα υπάρχουν ήδη διαφορετικές ερμηνείες για το τι σημαίνει το μνημόνιο. Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι οποιαδήποτε αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ή άρση κυρώσεων θα εξαρτηθεί αυστηρά από τη συμμόρφωση της Τεχεράνης. Το Ιράν, από την άλλη, δηλώνει ότι η περίοδος των 60 ημερών θα αρχίσει μόνο εφόσον η Ουάσινγκτον ξεκινήσει να αποδεσμεύει δισεκατομμύρια δολάρια από τα παγωμένα κεφάλαιά του.
Η αμοιβαία καχυποψία παραμένει τόσο έντονη ώστε θα θεωρηθεί σημαντικό επίτευγμα αν η συμφωνία αντέξει μέχρι την υπογραφή μιας οριστικής συμφωνίας. Η συμφωνία ενίσχυσε την αισιοδοξία των αγορών ότι η περίοδος έντονης οικονομικής αναταραχής μπορεί να αποκλιμακωθεί, ιδιαίτερα αν τα δεκάδες πετρελαιοφόρα που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο μπορέσουν να κινηθούν ξανά.
Η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος οδήγησε σε εκτόξευση των τιμών καυσίμων παγκοσμίως και επιδείνωσε το πρόβλημα της ακρίβειας για εκατομμύρια ανθρώπους.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, ακόμη και αν οι τιμές του πετρελαίου αρχίσουν να πέφτουν, θα χρειαστούν μήνες για να αποκατασταθούν οι ζημιές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και να περιοριστούν οι οικονομικές συνέπειες. Επιπλέον, το Ιράν έχει προαναγγείλει την επιβολή διοδίων στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Αυξάνεται η εσωτερική πίεση στις ΗΠΑ
Πολιτικά, ο Τραμπ χρειάζεται γρήγορα αποτελέσματα. Η πτώση των τιμών της βενζίνης θα μπορούσε να μειώσει τις πιέσεις από τον πληθωρισμό και να βελτιώσει τη θέση του απέναντι στους ψηφοφόρους.
Ωστόσο, παραμένει αμφίβολο αν θα αποκομίσει σημαντικό πολιτικό όφελος από τον τερματισμό ενός πολέμου που οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν υποστήριζαν.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να συνδέσουν τις συχνά αντιφατικές δηλώσεις του για το Ιράν και την αθέτηση της υπόσχεσής του να μην ξεκινήσει νέους πολέμους στο εξωτερικό με την οικονομική ανασφάλεια που βιώνουν πολλά αμερικανικά νοικοκυριά.
Ο βουλευτής Άνταμ Σμιθ, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, δήλωσε ότι ο τερματισμός ενός τόσο καταστροφικού πολέμου είναι «εξαιρετικά θετική εξέλιξη». Ωστόσο, υποστήριξε ότι ο πόλεμος «δεν πέτυχε τίποτα για τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Πηγή: https://www.tovima.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.