
Πέτρος Δ. Δαμιανός, Δρ. Φιλοσοφίας – Διδακτικό Προσωπικό ΕΜΠ
Η Κυριακή των Βαΐων στέκεται ως μια από τις πιο αντιφατικές και ταυτόχρονα αποκαλυπτικές στιγμές της ανθρώπινης ιστορίας. Ο ίδιος δρόμος που γέμισε από φωνές χαράς και προσδοκίας γίνεται, μέσα σε λίγες ημέρες, ο δρόμος της απόρριψης και της σταύρωσης. Συχνά η παράδοση αυτή παρουσιάζεται ως μια απότομη μεταστροφή του ίδιου πλήθους. Ωστόσο, μια βαθύτερη ανάγνωση επιτρέπει μια διαφορετική κατανόηση, όχι τόσο ως ιστορική ταύτιση προσώπων, αλλά ως αποκάλυψη ενός διαχρονικού τρόπου ύπαρξης που επαναλαμβάνεται μέσα στις γενιές.
Είναι πολύ πιθανό ότι εκείνοι που επευφημούσαν τον Χριστό δεν ήταν οι ίδιοι που απαίτησαν τη σταύρωσή Του. Άλλοι ήταν απλοί άνθρωποι που διαισθάνθηκαν κάτι αληθινό, άλλοι καθοδηγήθηκαν από φόβο, σύγχυση ή εξουσία. Όμως το ουσιαστικότερο δεν βρίσκεται στην ταυτότητα των προσώπων, αλλά στη στάση που ενσαρκώνουν. Υπάρχουν άνθρωποι που αναγνωρίζουν το φως όταν το συναντούν και υπάρχουν άνθρωποι που το απορρίπτουν όταν αυτό δεν εξυπηρετεί τις προσδοκίες τους. Αυτές οι δύο στάσεις δεν ανήκουν σε ένα ιστορικό πλήθος, αλλά επαναλαμβάνονται μέσα στον χρόνο ως δυνατότητες κάθε ανθρώπου.
Μέσα από αυτή την προοπτική, εκείνοι που υποδέχθηκαν τον Χριστό με τα «Ωσαννά» μπορούν να ιδωθούν ως οι πρώτοι φορείς μιας στάσης που αργότερα εκφράστηκε στους μάρτυρες της πίστης. Όχι ως τα ίδια πρόσωπα, αλλά ως η ίδια εσωτερική επιλογή. Είναι οι άνθρωποι που δεν απαντούν στη βία με βία, που δεν μετατρέπουν την αδικία σε εκδίκηση, που επιλέγουν να μείνουν πιστοί ακόμη και όταν η πίστη δεν φέρνει δύναμη αλλά κόστος. Αυτή η στάση εμφανίζεται στους πρώτους χριστιανούς που υπέμειναν διωγμούς, σε ανθρώπους που έζησαν την πίστη κρυφά για να τη διασώσουν, και σε κάθε εποχή όπου κάποιος επιλέγει να μη γίνει όμοιος με το κακό που τον πληγώνει.
Η μη ανταπόδοση της βίας δεν είναι αδυναμία, αλλά μια βαθιά και συνειδητή επιλογή. Είναι η άρνηση να επιτραπεί στο κακό να καθορίσει την ανθρώπινη ταυτότητα. Σε έναν κόσμο όπου η ισχύς συχνά ταυτίζεται με την επιβολή, η σιωπηλή αντοχή γίνεται μια διαφορετική μορφή δύναμης, λιγότερο ορατή αλλά βαθύτερα μεταμορφωτική. Δεν αλλάζει πάντα άμεσα τα γεγονότα, αλλά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδεται το ήθος από γενιά σε γενιά.
Οι επιλογές του ανθρώπου δεν περιορίζονται στη στιγμή που λαμβάνονται. Δημιουργούν μια αλυσίδα επιρροής που διαπερνά τον χρόνο. Ένα παιδί που μεγαλώνει μέσα σε πράξεις συγχώρησης μαθαίνει έναν διαφορετικό τρόπο ύπαρξης από ένα παιδί που μεγαλώνει μέσα σε κύκλους βίας. Έτσι, κάθε πράξη γίνεται σπόρος. Μπορεί να μην φανεί άμεσα, αλλά καρποφορεί μέσα στις επόμενες γενιές, διαμορφώνοντας συνειδήσεις, σχέσεις και κοινωνίες.
Η Κυριακή των Βαΐων, λοιπόν, δεν είναι μόνο μια ανάμνηση ενός γεγονότος. Είναι ένας καθρέφτης που αποκαλύπτει δύο δρόμους: τον δρόμο της πρόσκαιρης αποδοχής και τον δρόμο της σταθερής, σιωπηλής πίστης. Ο πρώτος βασίζεται στον ενθουσιασμό και καταρρέει όταν οι προσδοκίες δεν εκπληρώνονται. Ο δεύτερος ριζώνει βαθύτερα, παραμένει ακόμη και μέσα στον φόβο και δεν χρειάζεται να φωνάξει για να υπάρξει.
Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι ποιο πλήθος φώναξε τι, αλλά ποια στάση επιλέγεται κάθε φορά μέσα στον άνθρωπο. Σε κάθε εποχή, σε κάθε κοινωνία, και σε κάθε προσωπική στιγμή, ο άνθρωπος καλείται να αποφασίσει αν θα ακολουθήσει το ρεύμα της βίας και της επιβολής ή αν θα παραμείνει πιστός σε έναν δρόμο που δεν επιβάλλεται αλλά προσφέρεται.
Έτσι, το νόημα των Βαΐων ξεπερνά το παρελθόν και γίνεται ευθύνη για το παρόν και το μέλλον. Οι επιλογές δεν χάνονται. Μετατρέπονται σε παράδοση, σε μνήμη και σε τρόπο ζωής. Και μέσα από αυτές, ο κόσμος διαμορφώνεται ξανά και ξανά, όχι μόνο από μεγάλες ιστορικές πράξεις, αλλά από τις αθόρυβες αποφάσεις των ανθρώπων που επιλέγουν να μείνουν στο φως, ακόμη και όταν αυτό οδηγεί μέσα από τον σταυρό.
Πηγή: https://www.pemptousia.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.