Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει πλέον τον κίνδυνο ενός παρατεταμένου αδιεξόδου με το Ιράν, περισσότερο από δύο μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης που δεν έχει αποφέρει ούτε στρατιωτική ούτε διπλωματική νίκη.
Με τις δύο πλευρές να εμφανίζονται βέβαιες ότι διατηρούν το πλεονέκτημα και τις θέσεις τους να παραμένουν μακράν ασύμβατες, δεν διαφαίνεται άμεση διέξοδος, παρά την υποβολή νέας ιρανικής πρότασης για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, την οποία ο Τραμπ απέρριψε την Παρασκευή.
Για τον Αμερικανό πρόεδρο και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το ενδεχόμενο συνέχισης του αδιεξόδου προμηνύει σοβαρές συνέπειες. Η παρατεταμένη κρίση σημαίνει ότι οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία –μεταξύ αυτών και οι υψηλές τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ– θα συνεχιστούν, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τον Τραμπ, του οποίου η δημοτικότητα υποχωρεί, και απειλώντας τις προοπτικές των Ρεπουμπλικανών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Η σύγκρουση έχει μέχρι στιγμής αποτύχει να εκπληρώσει πολλούς από τους στόχους που είχε θέσει ο Τραμπ. Παρά τις επανειλημμένες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που αποδυνάμωσαν σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, οι επιδιώξεις του προέδρου –από την αλλαγή καθεστώτος έως τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης– παραμένουν ανεκπλήρωτες.
Απορριφθείσες προτάσεις και παρατεταμένο αδιέξοδο
Οι φόβοι για μεγαλύτερη παράταση του αδιεξόδου εντάθηκαν όταν ο Τραμπ ακύρωσε ταξίδι των διαπραγματευτών του στο Ισλαμαμπάντ και απέρριψε ιρανική πρόταση για οριστική παύση των εχθροπραξιών. Η Τεχεράνη είχε προτείνει να παραμεριστεί προσωρινά το θέμα του πυρηνικού της προγράμματος έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ – κάτι που ο Τραμπ απέρριψε, επιμένοντας να συζητηθεί το ζήτημα εξαρχής.
Παρά τη μικρή ελπίδα που δημιουργήθηκε όταν η κρατική υπηρεσία ειδήσεων IRNA μετέδωσε ότι το Ιράν υπέβαλε αναθεωρημένη πρόταση μέσω Πακιστάν, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους πως δεν είναι «ικανοποιημένος» από την προσφορά, αν και επιβεβαίωσε ότι συνεχίζονται τηλεφωνικές επαφές.
Η αποτυχία ανάκτησης του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για την υστεροφημία του Τραμπ. «Θα τον θυμούνται ως τον Αμερικανό πρόεδρο που έκανε τον κόσμο λιγότερο ασφαλή», δήλωσε η ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής Λόρα Μπλούμενφελντ του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Γουέιλς υποστήριξε ότι η «απελπισία» του Ιράν αυξάνεται λόγω στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης, ενώ ο Τραμπ «κρατά όλα τα χαρτιά» για να πετύχει την καλύτερη συμφωνία.
Επιλογές στρατιωτικής δράσης και ευρωπαϊκές ανησυχίες
Ο Τραμπ, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, έχει εξετάσει το ενδεχόμενο παρατεταμένου ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, με στόχο την περαιτέρω αποκοπή των εξαγωγών πετρελαίου και την εξαναγκαστική επίτευξη συμφωνίας αποπυρηνικοποίησης. Παράλληλα, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Το αμερικανικό Κεντρικό Στρατηγείο έχει ήδη προετοιμάσει επιλογές για «σύντομες και ισχυρές» επιθέσεις, καθώς και για μερική ανάκτηση του ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios. Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι η παρούσα κατάσταση θα παραμείνει, καθώς «είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς αυτό θα τελειώσει σύντομα».
Το Ιράν, ωστόσο, παραμένει αμετακίνητο, έχοντας επιδείξει σημαντική επιρροή μέσω του αποκλεισμού των Στενών, προκαλώντας πρωτοφανές σοκ στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Όπως σημείωσε ο αναλυτής Τζον Άλτερμαν του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών στην Ουάσιγκτον, «το Ιράν έχει καταλάβει ότι, ακόμη και αποδυναμωμένο, μπορεί να κλείσει τα Στενά κατά βούληση».
Πυρηνικό πρόγραμμα και πολιτικές πιέσεις
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι πέτυχε όλους τους στρατιωτικούς στόχους, η βασική του επιδίωξη –να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν– δεν έχει επιτευχθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέρος του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου παραμένει θαμμένο και δυνητικά ανακτήσιμο. Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο για ειρηνικούς σκοπούς.
Παράλληλα, ο στόχος του Τραμπ να σταματήσει η ιρανική υποστήριξη προς οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούτι και η Χαμάς δεν έχει επιτευχθεί. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ αρνήθηκε ενώπιον του Κογκρέσου ότι η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε «τέλμα», παρά τις αρχικές προβλέψεις του προέδρου για λήξη μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Οι ειρηνευτικές συνομιλίες παραμένουν στάσιμες, ενώ ο Τραμπ έχει ζητήσει από τις υπηρεσίες πληροφοριών να αξιολογήσουν πώς θα αντιδρούσε το Ιράν αν εκείνος κήρυσσε μονομερώς νίκη και αποσύρονταν. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη θα το θεωρούσε δική της στρατηγική επιτυχία.
Κίνδυνος «παγωμένης σύγκρουσης»
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση ενδέχεται να εξελιχθεί σε «παγωμένη σύγκρουση», χωρίς οριστική λύση και με αδυναμία ουσιαστικής αποχώρησης αμερικανικών δυνάμεων από τη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ ήδη πληρώνουν βαρύ στρατηγικό τίμημα, με ρήγματα στις σχέσεις τους με τους Ευρωπαίους συμμάχους που δεν είχαν ενημερωθεί πριν την έναρξη του πολέμου.
Ο Τραμπ έχει επικρίνει επανειλημμένα τους εταίρους του στο ΝΑΤΟ για την απουσία στρατιωτικής συνδρομής, ενώ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης στρατευμάτων στη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία. Την ίδια ώρα, καλείται να αντιμετωπίσει μια πιο σκληροπυρηνική ιρανική ηγεσία, υπό τον έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης, μετά τον θάνατο κορυφαίων στελεχών, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Στο εσωτερικό, ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με πτώση της δημοτικότητάς του στο 34%, σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, καθώς οι τιμές καυσίμων ξεπερνούν τα 4 δολάρια το γαλόνι. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τέιλορ Ρότζερς δήλωσε ότι ο πρόεδρος παραμένει προσηλωμένος στη διατήρηση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών και πως οι αυξήσεις στα καύσιμα είναι «προσωρινές διαταράξεις».
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν, αντιλαμβανόμενο τις εσωτερικές πιέσεις του Τραμπ, ενδέχεται να επιλέξει την τακτική της αναμονής. Όπως σημείωσε ο Σίνα Τουσί, ερευνητής του Center for International Policy στην Ουάσιγκτον, «το Ιράν δεν καταρρέει· απλώς κερδίζει χρόνο».
Πηγή: https://www.tanea.gr/2026/05/02/world/tramp-giati-kindyneyei-na-vrethei-se-xeiroteri-thesi-apo-prin-ton-polemo/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.