ΡΟΜΠΟΤ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΤΡOΠΟ ΠΟΥ ΚΙΝΟΥΜΑΣΤΕ!

Φωτεινή Φράγκου

Οι εξωσκελετοί μετατρέπονται από βαριά, μεταλλικά συστήματα σε ελαφριές, «έξυπνες» στολές και περνούν σταδιακά σε ευρύτερη χρήση, μεταβάλλοντας τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει το ανθρώπινο σώμα

Πώς θα ήταν αν το κουβάλημα απαιτούσε λιγότερη προσπάθεια, αν μια πολύωρη εργασία δεν καταπονούσε τόσο τη μέση ή αν ένας ηλικιωμένος μπορούσε να σηκωθεί από την καρέκλα πιο εύκολα; Ολα αυτά είναι δυνατότητες τις οποίες η ρομποτική τεχνολογία φέρνει σταδιακά πιο κοντά μας. Οι εξωσκελετοί εξελίσσονται σε ελαφριές, «έξυπνες» φορετές συσκευές, σχεδιασμένες να υποστηρίζουν την κίνηση του σώματος. Προσθέτουν λίγη επιπλέον δύναμη εκεί όπου χρειάζεται, κάνοντας τις κινήσεις λιγότερο κοπιαστικές. Και καθώς γίνονται μικρότεροι, ελαφρύτεροι και οικονομικά πιο προσιτοί, δεν αποκλείεται τα επόμενα χρόνια να τους βλέπουμε όλο και συχνότερα γύρω μας.

Υποστήριξη του σώματος

Καθώς οι εξωσκελετοί δεν αποτελούν ακόμη συνηθισμένη εικόνα, αξίζει, πριν προχωρήσουμε, να εξηγήσουμε τι ακριβώς είναι. Πρόκειται για ρομποτικές συσκευές που φοριούνται στο σώμα. Εξωτερικά, μπορεί να θυμίζουν τις ειδικές στολές των ηρώων στις ταινίες φαντασίας, εκείνες που τους χαρίζουν υπεράνθρωπες δυνατότητες. Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για σύνθετες μηχανές οι οποίες, όταν εφαρμόζουν στο σώμα, υποστηρίζουν το μυοσκελετικό σύστημα και βοηθούν τον άνθρωπο να κινείται ευκολότερα και με λιγότερη προσπάθεια. Ανάλογα με τον σχεδιασμό τους, μπορούν να φορεθούν στον κορμό, στα χέρια ή στα πόδια.

Οι πρώτοι εξωσκελετοί αφορούσαν κυρίως την ιατρική. Σχεδιάστηκαν ως συστήματα για την αποκατάσταση κινητικών δυσκολιών μετά από τραυματισμούς, εγκεφαλικά επεισόδια ή παθήσεις. Ο στόχος ήταν σαφής: ό,τι δεν μπορούσε να κάνει μόνο του το σώμα θα μπορούσε να το υποστηρίξει η μηχανή. Και πράγματι, ως βοηθοί των γιατρών και των φυσικοθεραπευτών, τα ρομποτικά συστήματα έχουν δώσει σε ανθρώπους με σοβαρούς κινητικούς περιορισμούς τη δυνατότητα να σταθούν όρθιοι, να κάνουν βήματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ανακτήσουν μέρος της ανεξαρτησίας τους.

Μια τεχνολογία για πολλούς

Με τα χρόνια, καθώς η τεχνολογία εξελισσόταν, η προοπτική άρχισε να αλλάζει: από το πώς ένα ρομπότ θα μπορούσε να κινήσει ένα σώμα που δυσκολεύεται να κινηθεί στο πώς θα μπορούσε να υποστηρίξει ένα σώμα που λειτουργεί κανονικά, αλλά καταπονείται, κουράζεται ή γερνά.

«Το Δημογραφικό υπαγορεύει την ανάγκη. Εχουμε έναν ολοένα και πιο γερασμένο πληθυσμό και η “ασημένια οικονομία” (silver economy) απαιτεί οι άνθρωποι που ζουν περισσότερο να παραμένουν σωματικά ικανοί και ενεργοί» εξηγεί στο ΒΗΜΑ-Science ο δρ Παναγιώτης Πολυγερινός, αναπληρωτής καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Οπως προσθέτει, «οι εξωσκελετοί δεν χρειάζεται να σηκώνουν όλο το βάρος του χρήστη. Μπορούν να δίνουν μια μικρή αλλά κρίσιμη ώθηση, της τάξης του 10%-30%, κάνοντας απλώς την κίνηση πιο ξεκούραστη». Αυτή η στοχευμένη και ηπιότερη υποστήριξη διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες αξιοποίησης των εξωσκελετών, που πλέον εκτείνονται από την αποκατάσταση και την υποβοήθηση ανθρώπων με κινητικές δυσκολίες έως την εργασία, τον αθλητισμό, την πεζοπορία και άλλες δραστηριότητες.

«Για να γίνει το άλμα προς την ευρεία κατανάλωση, το κλειδί είναι η αποδοχή από τον χρήστη. Στο παρελθόν, οι μεγάλοι εξωσκελετικοί μηχανισμοί προκαλούσαν κοινωνικό στίγμα. Πλέον, καθώς οι εξωστολές είναι πολύ πιο διακριτικές, το στίγμα περιορίζεται. Παράλληλα, εταιρείες προχωρούν σε ιατρικές πιστοποιήσεις των συστημάτων τους. Αυτό αλλάζει τα δεδομένα, γιατί, μεταξύ άλλων, αποδεικνύει πόσο ασφαλή μπορούν να είναι τέτοια ρομποτικά συστήματα. Ειδικά στις ΗΠΑ, κρατικοί ασφαλιστικοί φορείς αποζημιώνουν ήδη εξωσκελετούς ως εγκεκριμένες συσκευές υποβοήθησης, επιβεβαιώνοντας έτσι τα ιατρικά τους οφέλη και την ασφάλεια χρήσης τους» σημειώνει ο κ. Πολυγερινός.

Πράγματι, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι εξωσκελετοί έχουν ήδη αρχίσει να βρίσκουν τον δρόμο τους στην αγορά. «Σήμερα, ένας καταναλωτής μπορεί να αγοράσει απευθείας κάποια είδη εξωσκελετών, με κόστος περίπου 1.000 δολαρίων, και να τα αξιοποιήσει σε διάφορες δραστηριότητες» σημειώνει ο δρ Γκρέγκορι Σαουίκι (Gregory Sawicki), καθηγητής του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Τζόρτζια. Τα συστήματα που κυκλοφορούν μπορούν, μεταξύ άλλων, να βοηθήσουν έναν ηλικιωμένο να ανέβει τις σκάλες του σπιτιού του, έναν εργαζόμενο να εκτελέσει επαναλαμβανόμενες ή επίπονες κινήσεις ή έναν πεζοπόρο να διανύσει μεγαλύτερη απόσταση με λιγότερο κόπο.

Προς εξωσκελετούς που «ακούνε» το σώμα

Το επόμενο βήμα είναι η καλύτερη συνεργασία ανθρώπου και μηχανής. Τα συστήματα θα πρέπει να μπορούν να αντιλαμβάνονται τι προσπαθεί να κάνει ο χρήστης και να παρεμβαίνουν μόνο στον βαθμό που απαιτείται. «Παλαιότερα, η σημαντικότερη τεχνολογική πρόκληση ήταν να κατασκευάσουμε κινητήρες αρκετά ισχυρούς, αλλά ταυτόχρονα μικρούς και ελαφριούς. Σήμερα, είναι η διεπαφή και ο έλεγχος» μας εξηγεί ο κ. Σαουίκι και συμπληρώνει ότι «το ζητούμενο είναι υλικά άνετα και εύκαμπτα, τα οποία θα μπορούν να πλένονται και να μην ξεχωρίζουν από ένα συμβατικό ρούχο. Χρειάζονται ακόμη αλγόριθμοι ικανοί να αντιλαμβάνονται την πρόθεση του χρήστη και να προσαρμόζονται στις προσωπικές του προτιμήσεις». Ετσι, ένας εξωσκελετός εξοπλισμένος με αισθητήρες που καταγράφουν την κίνηση των άκρων, τη μεταφορά του βάρους και τη δραστηριότητα των αρθρώσεων θα μπορεί να προσαρμόζει τη λειτουργία του ανάλογα με τη δραστηριότητα.

Οι εξωσκελετοί του μέλλοντος εκτιμάται ότι θα αφορούν δραστηριότητες αναψυχής, όπως το τρέξιμο, η πεζοπορία, το σκι ή ακόμη και η κηπουρική. Αυτή η κατηγορία αναμένεται να ενδιαφέρει μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, οι οποίοι θα μπορούν να παραμένουν δραστήριοι με λιγότερη σωματική καταπόνηση. Παράλληλα, η ίδια τεχνολογία θα λειτουργεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση: αντί να προσφέρει υποβοήθηση, ένας εξωσκελετός θα είναι ικανός να αυξάνει την αντίσταση και να μετατρέπει ακόμη και μια συνηθισμένη δραστηριότητα σε απαιτητικότερη άσκηση, μια λειτουργία που θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη στον αθλητισμό.

Tεχνολογικό «αξεσουάρ» μας;

Θα μπορούσαν οι εξωσκελετοί να μετατραπούν σύντομα από εξειδικευμένα τεχνολογικά προϊόντα σε μέρος της καθημερινής μας ζωής; Ισως όχι όλοι και μάλλον όχι με τον τρόπο που φανταζόμαστε. Δεν είναι πιθανό μέσα στην επόμενη δεκαετία να φοράμε τις ρομποτικές στολές όπως φοράμε σήμερα τα «έξυπνα» ρολόγια μας. Είναι όμως πιθανό να δούμε μια πολύ πιο διακριτική επανάσταση: παπούτσια που δίνουν λίγη επιπλέον ώθηση, ένα κολάν που μειώνει την καταπόνηση στα πόδια ή μια ζώνη που υποστηρίζει τη μέση ενός εργαζομένου. Ενα «έξυπνο» ρούχο, το οποίο αντιλαμβάνεται πότε το σώμα χρειάζεται βοήθεια. Και, σε πιο εξειδικευμένες εφαρμογές, έναν βοηθητικό εξοπλισμό, ο οποίος επαναφέρει μια χαμένη κινητική λειτουργία.

Πηγή: https://www.tovima.gr